Akhenaten regeerde van ongeveer 1379 tot 1363 v. Chr. Over de exacte jaartallen bestaat geen eenduidigheid.    

Zijn oorspronkelijke naam was Amenhotep IV. Akhenaten veranderde zijn naam in het eerste jaar van zijn bewind om aan te geven dat hij maar één god accepteerde: Aten of Aton. De naam staat voor de zon, de zonneschijf, de Zonnegod of Het Licht of de Energie van het Licht. Hij verhuisde de hoofdstad van Thebe naar Amarna in de woestijn, vermoedelijk omdat hij de macht van de priesterklasse in Thebe wilde breken.

In de geschiedenis van Egypte staan de gebeurtenissen bekend als de Amarnaperiode.   Akhenaten regeerde samen met zijn vrouw Nefertiti of Nefertete. Tijdens zijn regering verloor Egypte de controle over Syrië en Kanaän/Israël/Palestina.  

Sommige geleerden brengen zijn monotheïsme in verband met de latere gelijksoortige ontwikkeling binnen de joodse religie. Ook probeert men aan te tonen dat Mozes en Akhenaten elkaar zouden hebben ontmoet. Beide theorieën blijven onbewezen, onder meer vanwege problemen met de datering.  

Onder het bewind van Akhenaten’s opvolger, Tutanchamon, werden de tempels van Aton in Amarna verwoest. Egypte keerde terug naar het polytheïsme.