Israëlisch voorstel om nieuwe grenzen tussen Israël en Jordanië vast te leggen. Nooit echt afgewezen. Nooit echt geaccepteerd.
Herverdeling Na afloop van de
Zesdaagse oorlog (juni 1967) komt de
Israëlische minister en vice-premier Yigal Allon (1918 – 1980) met een plan dat nieuwe grenzen in het Midden-Oosten moet vastleggen. In feite betreft het een nieuwe verdeling van land tussen
Israël en buurland
Jordanië. Het gaat voornamelijk om land dat eerder door Arabische landen geannexeerd werd, maar tijdens de
Zesdaagse oorlog door
Israël veroverd is: de
Westoever van de Jordaan (
Judea en Samaria), de
Gazastrook en Oost-Jeruzalem.
Grote stukken land moeten onder Jordaans gezag komen. Dit gaat vooral om gebieden langs de
Westoever die in 1948 bezet en in 1949 door
Jordanië geannexeerd zijn en waar voornamelijk Arabieren wonen. Het betreft onder andere de steden
Jenin, Nablus,
Ramallah,
Bethlehem en
Hebron.
Buffer In ruil voor het opgeven van deze gebieden behoudt
Israël een smalle strook land in de vallei direct langs de Jordaan, de rivier die in het oosten de grens vormt met
Jordanië. Door middel van een vrij begaanbare weg is dit gebied verbonden met het stuk
Israëlisch land dat verder naar het zuiden langs de Dode Zee loopt. Door het behouden van land aan de kant van de grens heeft
Israël ruimte om delen van haar leger op te stellen, om eventuele aanvallen van Arabische buurlanden vanuit het oosten lang genoeg tegen te kunnen houden om de rest van het leger te mobiliseren. Allon, die een groot militair-strategische denker genoemd wordt, schat dat
Israël hier zo’n 700 vierkante mijl voor nodig heeft, van de 2.100 die de
Westoever in totaal bestrijkt.
Jeruzalem voor Israël Allon schrijft in juli 1967 dat
Jeruzalem door een weg verbonden moet worden met de gebieden langs de Dode Zee. Hij vindt het belangrijk dat de stad - in 1948 door
Jordanië bezet en een jaar later geannexeerd, binnen het
Israëlische grondgebied valt.
Israël krijgt daarom een ruime strook land tussen
Jeruzalem en
Ramallah waardoor het Jordaanse grondgebied tussen
Ramallah en
Bethlehem in twee stukken verdeeld wordt. Deze worden met elkaar verbonden door middel van een vrij begaanbare weg.
Ook het Israëlische gebied wordt verdeeld, door een strook land ter hoogte van
Jericho, die een directe verbinding vormt tussen de gebieden rond
Ramallah op de
Westoever, en de Oostoever van de rivier, oftewel
Jordanië.
Vruchtbare grond Vrijwel de gehele
Gazastrook, die sinds 1948 door
Egypte bezet was maar tijdens de oorlog door
Israël.is veroverd, is volgens het plan in handen van
Israël. Op den duur is het de bedoeling dat de Arabische bevolking van het gebied verhuist naar de Arabische gebieden op de
Westoever en dat
Joden de
Gazastrook gaan bewonen. Alleen het gebied rond de stad
Gaza zelf, haar Middellandse Zeehaven en een stuk land aan de zuidoostkant van de stad, komen volgens dit plan onder gezag van
Jordanië. Ook hier vormt een weg de verbinding tussen dit gebied en Jordaans land in het oosten, in de richting van
Hebron.
Palestijnse bronnen protesteren dat dit plan ervoor zorgt dat juist de meest vruchtbare gebieden in Israëlische handen blijven, waaronder het gebied in de
Gazastrook dat erg geschikt is voor het verbouwen van citrusvruchten en het voor boeren erg aantrekkelijke gebied langs de Jordaan.
Strategie Volgens sommigen is het Allon-plan het resultaat van bewuste handelingen voor en tijdens de
Zesdaagse oorlog, waarbij
Palestijnen met opzet uit deze gebieden verwijderd zijn en na de oorlog nooit toestemming hebben gekregen om terug te keren.
In 1968 wordt het Allon-plan aangenomen door de Israëlische regering. Op dat moment wordt het land geleid door de Arbeiderspartij, waar niet alleen Allon, maar (later) ook Yitzhak
Rabin en Shimon
Peres lid van zijn.
Bezet of bevrijd Israël sticht in de tien jaar die volgen een twintigtal
nederzettingen in het gebied langs de Jordaan om haar positie in dat gebied te versterken, en ziet af van bouw in het berggebied dat van Nablus via
Jeruzalem naar
Hebron loopt.
Bij de verkiezingen van 1977 wordt de Likoed-kandidaat Begin minister-president. Als een journalist hem vraagt naar de
bezette gebieden, antwoordt hij: “Welke bezette gebieden? Als u Judea,
Samaria en de
Gazastrook bedoelt, dat zijn bevrijde gebieden. Zij zijn een deel, een integraal deel, van het land
Israël.”
Voorlopig Het Hooggerechtshof van
Israël bepaalt dat het stichten van
nederzettingen niet betekent dat
Israël een definitieve claim heeft op gebieden in de
Westoever. In 1979 stelt het dat internationale onderhandelingen kunnen leiden tot een nieuwe regeling, die het lot van “nederzettingen die in de
bezette gebieden gevestigd zijn” zal bepalen.
Voorspel Achteraf wordt het plan gezien als het begin van de bezetting van grote stukken land en haar Palestijnse inwoners door
Israël. De
Palestijnen die er wonen worden anders behandeld dan de
Joden, hebben minder rechten en minder bewegingsvrijheid. Sinds 1967 is terugtrekking van Israëlische troepen en het ontmantelen van Joodse
nederzettingen uit de gebieden regelmatig onderwerp van onderhandelingen geweest. Zulke voorstellen stuiten echter op veel weerstand aan Israëlische kant en een oplossing is jarenlang ver weg geweest.
Ommezwaai In 2004 komt de Israëlische premier
Sharon plotseling (volgens sommigen onder zware druk van
Bush Jr) met het voorstel een aantal
nederzettingen te ontruimen. Het brengt bij de
kolonisten veel onrust teweeg. In augustus 2005 worden de
nederzettingen in de
Gazastrook - onder toezicht van het
IDF - daadwerkelijk ontruimd.
Sharon wint er in de hele wereld enorm aan respect mee. Sindsdien wordt hij gezien als de enige die genoeg macht en kracht heeft om het conflict tot een oplossing te brengen. Algemeen is de verwachting dat
Israël zich des te harder zal opstellen als het om een groot deel van de
Westbank (de oorspronkelijke gebieden
Judea en Samaria) gaat.
Geheime uitvoering Een enkeling oppert dat de Israëlische overheid onder
Sharon de laatste jaren (na 2002) in het geheim alsnog hard werkt aan uitvoering van het Allon-plan. In grote lijnen lijkt de waarneming onjuist. Zo is
Gaza, in scherpe tegenstelling met het plan, volledig ontruimd. Als het om Oost-Jeruzalem en het gebied tussen de hoofdstad en de Jordaan gaat lijkt de stelling min of meer te kloppen.