Verenigde Staten van Amerika  

 

Het midden van het Noord-Amerikaanse continent.

Grenst in het noorden aan Canada en aan Mexico in het zuiden.

Met in het noordwesten Alaska. 

Sinds de val van het communisme en de val van de Sovjet-Unie algemeen beschouwd als de machtigste natie ter wereld.         

 

Het land ontstaat in 1776. Vóór die tijd was het westen ervan een Engelse kolonie. Het oosten was nog niet gekoloniseerd. De op dat moment bestaande dertien staten verklaren zich in 1776 onafhankelijk van het moederland Groot-Brittannie. De Britten vechten terug en tot 1783 voeren kolonie en moederland oorlog.

 

De Amerikanen winnen de strijd met George Washington als held. Deze wordt in 1789 tot eerste president gekozen. In de negentiende eeuw komen het noorden en het zuiden van het land in conflict over de slavernij. Het noorden wil niets met slavernij te maken hebben en het zuiden is afhankelijk van de slaven.

 

Dit conflict leidt tot de Amerikaanse Burgeroorlog tussen 1861 en 1865. Het noorden komt als winnaar uit de strijd tevoorschijn. Dat wil overigens niet zeggen dat de zwarten nu gelijke rechten hebben. Later worden juist wetten aangenomen, de Jim Crow-wetten, die de zwarte bevolking segregeren.

 

Na de burgeroorlog beschikt Amerika over één van de sterkste legers ter wereld. Hetzelfde geldt voor de vloot. Intussen gaat de trek naar het westen door. In 1890 is het gehele gebied, van oost naar west, gekoloniseerd.

 

Aan het begin van de twintigste eeuw neemt het zelfbewustzijn van de Amerikanen toe. In de Spaans-Amerikaanse oorlog verkrijgen de VS de Filipijnen, Hawaii, Guam en Puerto Rico.

 

Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt de macht van de VS pas echt duidelijk voor de rest van de wereld. De Amerikanen, die vanaf 1917 meedoen aan de oorlog, spelen een cruciale rol. Al in 1918 zijn de Duitsers verslagen.

 

Tijdens de jaren twintig lijkt het goed te gaan met de economie, maar in 1929 zakt de beurs in elkaar: begin van de Grote Depressie. Het daaropvolgende decennium tracht Roosevelt door middel van zijn New Deal de economie weer te stimuleren.

 

In 1939 breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Met de Japanse aanval op Pearl Harbor in 1941 raken de VS betrokken. De oorlogsindustrie wakkert de economie in het land weer aan. Na de oorlog krijgt Amerika met een nieuwe vijand te maken: de communistische Sovjet-Unie. Dit betekent het begin van de Koude Oorlog. In 1950 beleeft het land de Korea-crisis.

 

In de jaren zestig, onder meer door invloed van Martin Luther King Jr, weet de zwarte bevolking gelijke wetten te verkrijgen. De Civil Rights Act van 1964 geeft iedereen gelijke rechten.

 

De Cuba-crisis ontstaat in 1962. De Vietnam-oorlog beheerst het land in de jaren zeventig. Intussen zijn de Sovjet-Unie en de VS verzeild geraakt in de wapenwedloop. In 1973 en 1979 wordt het land getroffen door twee olie-embargo´s. In 1989 valt het communisme. Daarmee vervalt ook de Sovjet-Unie als vijand voor de VS.

 

Als machtigste land ter wereld speelt Amerika een belangrijke rol bij het conflict in het Midden-Oosten. In de VS leven op dit moment zo’n zes miljoen joden, waarvan een groot deel na de Tweede Wereldoorlog geëmigreerd is uit Europa. Over de macht van deze groep, die wordt aangeduid als de joodse lobby, wordt druk gespeculeerd.

 

Vanaf 1978, als het Camp-Davidakkoord wordt getekend, maken de Amerikaanse presidenten deel uit van het vredesproces. Daarbij hebben zij Israël altijd gesteund.

 

Het Oslo-Akkoord in 1993, het Wye-Akkoord in 1998 en de Middle-East Peace Summit in Camp David in juli 2000 komen tot stand met bemiddeling van de toenmalige president Clinton. Bovendien spelen de VS een actieve rol tijdens de golfcrises in de jaren negentig.

 

Op 11 september 2001 wordt het land getroffen door de aanslagen op de Twin Towers in New York. Inmiddels hebben de Amerikanen ook een eigen agenda in het Midden-Oosten: de oorlog tegen het terrorisme, de oorlog in Aghanistan en de oorlog in Irak.

 

De sympathie die de VS na WO2 oogstten voor de bevrijding van Europa is omgeslagen in een kritische houding. Ook intern is de verdeeldheid in het land toegenomen. De Arabische wereld zien velen de in hun ogen oppermachtige VS als decadent en goddeloos: ze noemen het “De Grote Satan”.

 

Welke kwesties roepen al die irritatie op?

·       In het algemeen de sterk patrottistische mentaliteit van veel Amerikanen: ze houden te weinig rekening met andere landen en hun belangen

·       het christelijk fundamentalisme

·       de extreme bevoordeling van de rijken (door onevenredige  belastingverlagingen)

·       onvoldoende opkomen voor vrouwenrechten in het algemeen; de afkwijzing van abortus in het bijzonder

·       de gebrekkige (maar ook de te grote) tolerantie voor homoseksuelen

·       de discriminatie van zwarten

·       de eenzijdige afwijzing van het Kyoto-protocol

·       minachting voor de VN en het Internationale Strafhof in Den Haag

·       het laten oplopen van de staatsschuld, waardoor andere landen meebetalen

·       de geplande olieboringen in Alaska

·       de behandeling van gevangenen in Guantanamo Bay

·       de Irak-oorlog en de aangevoerde voorwendselen daarvoor

·       de onverbloemde en onvoorwaardelijke steun aan Israël

·       de jacht op terroristen in o.a. Afganistan, waarbij terreurleider Osama bin Laden buiten schot blijft

·       de ongebreidelde hebzucht van Amerikaanse bankiers, die waardeloze hypotheekproducten hebben verkocht en daarmee de wereld in de kredietcrisis van 2008 hebben gestort.

 

De periode-Bush lijkt het aanzien van de VS ernstig te hebben geschaad. Met de verkiezing van Barack Obama in november 2008 ontstaat bij veel Amerikanen (en in Europa) hoop dat er betere tijden aanbreken. De nieuwe president zegt het vertrouwen van de wereld in zijn land te willen herstellen.