§  Stad waar vele joden die – zowel uit Spanje als uit Oost-Europa - op de vlucht zijn vanaf de zestiende eeuw een thuis vinden. Amsterdam is de enige West-Europese stad die de immigratie van joden nooit heeft beperkt. Bovendien worden de joodse immigranten aangetrokken door de redelijke mate van godsdiensttolerantie in de Nederlanden.
§  Amsterdam heet in de joodse volksmond Mokum. Met Mokum wordt ook wel de joodse gemeenschap in de stad bedoeld, terwijl het woord Mediene wordt gebruikt voor de Nederlandse joden buiten de hoofdstad.
§  De eerste joden die zich in de stad vestigen zijn nazaten van de Sefardische joden die aan het einde van de vijftiende eeuw Spanje en Portugal hebben moeten verlaten. Zij vestigen zich als kooplieden in de stad en drijven handel met Lissabon, Brazilië en India.
§  In 1619 wordt de eerste joodse begraafplaats ingericht. Rond 1630 bereiken de eerste joden uit Oost-Europa Amsterdam. Deze Askenazische joden zijn op de vlucht vanwege de Dertigjarige Oorlog en later ook vanwege de vervolgingen in Polen in 1648. Zij krijgen in Amsterdam steun van de al aanwezige joodse gemeenschap. In 1639 wordt de eerste synagoge ingewijd.
§  In het zeventiende-eeuwse Amsterdam krijgen joden geen volledige burgerrechten. Vooral op economisch gebied krijgen zij beperkingen opgelegd. Omdat het voor joden verboden is in gildenverband te werken, komen velen in de diamantindustrie terecht. Vele joden vestigen zich in de Nieuwmarktbuurt. Bij het Waterlooplein vinden we nog altijd de joodse (‘Portugese’) synagoge en het Joods Museum.
§  In 1796 worden gelijke burgerrechten voor alle inwoners van de Republiek ingevoerd, dus ook voor de joden Hierna kunnen de joden zich vrij in het land vestigen (elders golden voordien nog immigratiebeperkingen). Een deel trekt weg uit Amsterdam.
§  Een deel van de joodse gemeenten buiten Amsterdam wordt in de twintigste eeuw weer opgeheven, waarna de hoofdstad wederom het joodse centrum van Nederland wordt.
§  De Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog betekent een ramp voor het joodse leven in ons land. Een groot aantal joden wordt gedeporteerd en uitgeroeid. Vanuit de stad verspreidt zich uit protest tegen de behandeling van joden de Februaristaking over het hele land.
§  Anno 2005 zijn de meeste Amsterdamse joden opgegaan in de Nederlandse bevolking.
§  Anne Frank is het bekendste lid van de Amsterdamse joodse gemeenschap. Zij kwam in de hoofdstad terecht toen zij met haar familie nazi-Duitsland ontvluchtte. Vermoedelijk door verraad werd zij met haar familie opgepakt en naar een concentratiekamp gedeporteerd. Haar dagboek is wereldberoemd.
§  Aan het hoofd van het stadsbestuur staan na WO2 enkele burgemeesters van joodse afkomst: Wim Polak (1977-1983), Prof. E. (Ed) van Thijn (1983-1994) en vanaf 2001 Mr. M. J. (Job) Cohen.