Oorsprong
Het Bijbelboek maakt deel uit van wat de christenen het Oude Testament noemen en de joden de joodse of Hebreeuwse Bijbel. Het volgt direct na Kronieken I en II, waarvan het oorspronkelijk deel heeft uitgemaakt. Het is waarschijnlijk geschreven door de gelijknamige joodse priester, die met een groep bannelingen uit Babylonië terugkeerde naar Jeruzalem. Ook is het mogelijk dat de schrijver van de Kronieken het - op basis van de persoonlijke memoires van Ezra en Nehemia – rond 400 v. Chr. op papier heeft gezet. In de Hebreeuwse Bijbel vormt het één boek, samen met Nehemia.
Exacte getallen
In Ezra 2:64 e.v. worden opvallend nauwkeurige aantallen genoemd. Sommige theologen en historici trachten met een uitgebreide argumentatie aan te tonen dat deze aantallen niet kunnen kloppen.
64 De hele gemeenschap telde in totaal 42.360 personen.
65 Daarbij kwamen nog 7337 slaven en slavinnen, 200 zangers en zangeressen,
66 736 paarden, 245 muildieren,
67 435 kamelen en 6720 ezels.
68 Toen zij aankwamen bij de tempel van de HEER in Jeruzalem, droeg een aantal familiehoofden een vrijwillige bijdrage af voor de herbouw ervan op de vroegere plaats.
69 Zij brachten naar vermogen het volgende kapitaal bijeen: 61.000 gouden drachmen, 5000 zilveren minen en 100 priestergewaden.
Parallel
In de joodse en deels in de christelijke theologie vormt de terugkeer van dit handjevol mensen, vergeleken met de natie die Israël ooit was, het bewijs van Gods blijvende liefde voor Zijn volk, d.w.z. voor de mensen die hun God trouw bleven.
Er wordt een verband gelegd tussen de terugkeer uit de ballingschap rond 400 v. Chr. en de volgens hen door God geleide terugkeer van Joden naar hun land in de 20e eeuw n. Chr.
Paradox
Orthodoxe Joden van vandaag voeren de parallel aan om hun claim op het Beloofde Land (hun “historisch recht”) te bevestigen. Opmerkelijk is dat zij zich aan de andere kant fel afzetten tegen het zionisme, de beweging die de terugkeer heeft mogelijk gemaakt. Sommigen van hen (Neturei Karta) hebben voor het zionisme geen goed woord over, noemen het “van den duivel” en marcheren mee in pro-Palestijnse demonstraties.