Vrije Encyclopedie van het Conflict Israël - Palestina
www.vecip.com
   


Moses Mendelssohn

(1729-1786)

 

 

 

Joods filosoof en zijdekoopman. Heeft grote invloed op Joodse Verlichting.(Haskala). Tevens een van de grondleggers van de Duitse Verlichting. Bekend vanwege zijn Thoravertaling. Sommigen beschouwen hem als de derde Mozes na de Bijbelse Mozes en Mozes Maimonides, omdat met hem een nieuw tijdperk voor de joden aanbreekt. Een aantal medestanders van Mendelssohn noemt zich Maskilim, dat ‘Verlichtingsmensen’ betekent.

 

·                Moses Mendelssohn wordt op 6 september 1729 geboren in Dessau.

·                Zijn vader is koster en werkt in de synagoge in Dessau. Later wordt hij godsdienstleraar en torahschrijver.

·                Als kind toont hij belangstelling voor klassiek Hebreeuws en op jonge leeftijd bestudeert hij religieuze teksten en werken van onder meer de filosoof John Locke.

·                David Fränkel, een jonge rabbijn in Dessau, is zijn leermeester. Als deze naar Berlijn vertrekt volgt Mendelssohn hem. In die tijd hebben joden toestemming nodig om zich in Berlijn te vestigen. Alleen wie genoeg verdiende kreeg die toestemming. Mendelssohn mag er in 1743 gaan wonen.

·                Hij bestudeert de Talmoed en leert Grieks en Latijn. Hij is autodidact.

·                Auteurs Johann Gustav Reinbeck en Gotthold Ephraim Lessing zijn belangrijk voor zijn intellectuele ontwikkeling.

·                Lessing toont zich tolerant ten opzichte van joden en wil aantonen dat joden beschikken over karakter. Hij vindt in Mendelssohn het perfecte voorbeeld.

·                Mendelssohn gaat werken als huisleraar bij de zijdekoopman Isaac Bernard. Hij raakt bevriend met filosoof Immanuel Kant.

·                In 1750 krijgt hij de status van ‘jood met speciale bescherming’ van Frederik de Grote.

·                In 1754 verschijnt zijn eerste werk, ‘Filosofische Gesprekken’.

·                Hij laat zich bij zijn werk inspireren door Christian Wolff en Gottfried Leibnitz, een verlicht denker en een rationalist. Hij meent dat via de rede de waarheden in de godsdienst te ontdekken zijn.

·                Naast intelligent mens is Mendelssohn ook een goed schrijver. Zijn stijl wordt ook nu nog gewaardeerd.

·                Hij wordt wel de Duitse Plato of Duitse Socrates genoemd.

·                In 1762 trouwt de filosoof met Fromet Gugenheim. Ze krijgen zes kinderen.

·                Mendelssohn groeit uit tot voorman van de joodse Verlichting en de Aufklärung.

·                Vanaf de jaren zeventig van de achttiende eeuw vecht hij voor gelijke burgerrechten voor joden.

·                In het werk ‘Jeruzalem: of over religieuze macht en jodendom zet hij zijn denkbeelden over het jodendom uiteen. ‘Het jodendom is geen geopenbaarde godsdienst, maar geopenbaarde wetgeving’, oordeelt de filosoof.

·                Zo stelt hij dat de staat niet het recht heeft zich te bemoeien met de geloofsovertuiging van haar inwoners. Hij pleit voor scheiding tussen staat en kerk.

·                Daarnaast pleit hij ook voor modernisering van het jodendom.

·                Conservatieve joden zijn het niet eens met Mendelssohn’s progressieve manier van denken.

·                Op 1 april 1786 overlijdt Mendelssohn in Berlijn.

__________________________




Gerelateerde onderwerpen:

‘Jeruzalem | Godsdienst | Haskala | Isaac | Joden | Jodendom | Kerk | Maimonides | Mozes | Plato | Rabbijn | Synagoge | Talmoed | Verlichting

Thema's:


  • Jodendom
  • Leiders, Joodse/Israelitische (vóór 1948)





  • www.vecip.com

    Zoek via Google in deze site naar:
    Voeg deze site toe aan favorieten