Naam
Het woord Palestina (Falastina, Falastin, Phalastin, e.d.) is afgeleid van Filistea, het land van de Filistijnen. De naam Palestina kreeg het land in 135 na Christus van de Romeinse bezetter. Die beoogde, na de wrede onderdrukking van de Joodse opstand, de namen Israël en Judea te doen vergeten.
Tot rond 1.400 v. Chr. heeft het gebied diverse namen. De belangrijkste is Kanaän. De geschiedenis van het land beslaat een periode van meer dan 5.000 jaar. Een stad als Jeruzalem (Jebus) was al een bloeiende gemeenschap ver vóórdat de geschiedenis van Israël begint. Een andere stad, Jericho, geldt zelfs als een van de oudste woongemeenschappen op aarde.

Israël
Volgens het bijbelverhaal vestigt Abraham zich in het gebied. De Israëlieten nemen het land eeuwen later, na de Uittocht uit Egypte, opnieuw in. Het wordt onder de twaalf stammen verdeeld. Vanaf dat moment heet het grootste deel ervan Israël. Eeuwenlang leveren de Israëlieten een strijd op leven en dood met een buurgemeenschap, de Filistijnen.

Machtswisseling
Van ca. 70 v. Chr. tot 395 n. Chr. maakt het land deel uit van het Romeinse Rijk en vanaf 395 van het Byzantijnse Rijk. Na de verovering van Caesarea, in 640, komt het voor eeuwen onder islamitische (dus niet: Arabische) heerschappij. Vanaf 1517 tot 1918 is het onderdeel van het Ottomaanse (of Turkse) rijk. Eeuwenlang wordt het Zuid-Syrië genoemd. Het is een vage en onbeduidende provincie van het grote buurland in het noorden. In de 19e eeuw raakt het in een staat van verwaarlozing. Veel mensen trekken weg. Er is moerasvorming en er heerst malaria.

Immigratie
Vanaf 1880 keren grote groepen joden (voornamelijk uit Oost-Europa) terug naar wat ze zien als hun oude vaderland. De meesten zijn aanhanger van het zionisme. Ze hopen in Palestina een eigen staat te stichten en daarin veilig te kunnen leven. Vanwege de nieuw ontstane welvaart komen er ook veel nieuwe Arabieren wonen. De meesten  komen uit de omringende landen: Syrië, Egypte, Libanon. Maar ook vestigen zich er grote groepen Europese moslims, o.a. uit Bosnië.
Tussen de Joodse en Arabische inwoners ontstaat onenigheid, die uitloopt op een gewapend conflict.
Vanaf 1920 komt het gebied onder Brits gezag. Het wordt een mandaatgebied, onder toezicht van de Volkenbond. In deze periode wordt verreweg het grootste deel van Palestina, bijna 80%, oostelijk gelegen van de Jordaan, door de Britten afgesplitst. Ze geven het de naam Transjordanië. Het wordt onder bestuur gesteld van de Hasjemitische koningsfamilie Hoessein. Het was de eerdere machthebbers, de Ottomanen, niet gelukt, rust te brengen in de steeds grimmiger wordende verhoudingen tussen enerzijds Arabische allochtonen en immigranten en anderzijds de joodse immigranten. Ook de Britten falen. Het komt tot gruwelijke wederzijdse moordpartijen. Zo wordt de Joodse gemeenschap van Hebron in de jaren 1920 uitgeroeid. De Arabieren komen in opstand tegen de steeds toenemende aantallen geïmmigreerde Joden.

Tweede splitsing
In 1947 dragen de Britten (het Verenigd Koninkrijk) het gebied over aan de VN (UN). Een speciale commissie (UNSCOP) stelt voor om Palestina op te delen in een Arabische en een Joodse staat. Er ontstaat een op burgeroorlog lijkende situatie tussen beide partijen. In mei 1948 roepen de Joden de staat Israël uit in het door Unscop voorgestelde deel. Arabische legers vallen het land, dat nu voor een deel Israël is gaan heten, binnen. De Israëli’s winnen de strijd. De westelijke Jordaanoever (Westbank) wordt door Jordanië tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog ingelijfd. De Gazastrook wordt veroverd en bestuurd door Egypte.

Bezetting
Tijdens de Zesdaagse oorlog (juni 1967) verovert Israël de Westbank en Oost-Jeruzalem op Jordanië, de Gazastrook op Egypte en een deel van de Golan op Syrië. Ook annexeert Israël Oost-Jeruzalem. Volgens de VN wonen in Palestina in 1947 twee miljoen mensen, van wie tweederde Arabieren (‘Palestijnen’) en een derde joden. Het oorspronkelijke Palestina is intussen opgedeeld in aparte gebieden: Gaza, Israël en de Westoever. 
 
Autonomie
Sommige critici benadrukken dat het land Palestina als zelfstandige natie nooit heeft bestaan. Het heeft geen eigen vlag, geen munt, geen paspoort, geen gekozen regering, geen parlementaire geschiedenis en geen historische traditie. Wel is zeker dat de in Palestina wonende Arabieren vanaf de jaren 1970, onder de druk van een gezamenlijke vijand en onder leiding van Arafat en zijn PLO, een nieuwe, zelfstandige natie zijn gaan vormen.

Beloofd en gekocht
In grote lijnen ligt het bijbelse beloofde land binnen de grenzen van Palestina. Volgens de joodse orthodox-religieuze traditie heeft God het land aan hen geschonken of in bruikleen gegeven. In de Hebreeuwse bijbel (voor de christenen het Oude Testament), zien zij hun claim - aan de hand van tientallen teksten - bevestigd.
Ook is Palestina het land waarvan joodse immigranten tussen 1880 en 1947 op legale manier stukken grond hebben aangekocht, die later door de Verenigde Naties, met het verdelingsplan, aan de Arabische inwoners werden toegewezen.

Oplossing
Van een formele en liefst aaneengesloten Palestijns-Arabische staat, die dan vermoedelijk Palestina zal gaan heten, is het - door een ingewikkeld stelsel van oorzaken - nog niet gekomen. De wereldopinie is verdeeld. Volgens de één zijn de problemen opgelost zodra Israël de Palestijnse (bezette, betwiste) gebieden ontruimt en er een onafhankelijke, ‘soevereine’ Palestijnse staat komt, met een sterk eigen leger.
De ander meent dat zo’n Palestijnse staat de problemen alleen maar zal vergroten en dat het geweld zal toenemen. Volgens hen is de verdwijning van Israël slechts het begin van een islamitische kruistocht tegen het Westen.
Ook zijn er mensen die menen dat de totstandkoming van een gezamenlijk staat, de zgn. éénstaatsoptie, de enig juiste oplossing is. Daarin zouden dan Palestijnse Arabieren, Joden en christenen in democratie en harmonie met elkaar moeten leven.