Waarschijnlijk wonen in wat nu Spanje heet al voor het begin van onze jaartelling kleine groepen Joden. Hun aantal wordt groter na de vlucht voor de Romeinse legers na de Joodse opstand. De naam is afgeleid van het Hebreeuwse woord Sefharad dat Spanje betekent. Hiermee wordt het gedeelte van Spanje bedoeld waar in die periode Joden woonden. Dat komt ongeveer overeen met het huidige Andalusië.

 

Sefardiem onderscheiden zich van andere Joodse gemeenschappen door hun taal, muziek en levenswijze. Hun taal is het Ladino, een aan het Spaans verwante taal. Ten tijde van de Moorse overheersing leven de joden op redelijke voet met de Arabieren. Zij worden niet onderdrukt en zijn vooral actief in de handel. De joodse gemeenschap bloeit in deze tijd. Hierdoor hebben Sefardische joden de reputatie rijk te zijn. Gedurende een paar eeuwen maakt de Sefardische gemeenschap een bloeitijd door op cultureel, filosofisch, wetenschappelijk en theologisch terrein. 

 

Onder het rooms-katholieke bewind van Ferdinand en Isabella worden zij Spanje uitgewezen. In 1492 wordt besloten dat alle Joden zich moeten bekeren of het land moeten verlaten. De Sefardische joden vertrekken naar Portugal, de Nederlanden en vooral naar Noord-Afrika, Griekenland, Turkije en de Balkan. Portugal volgt in 1496 het voorbeeld van Spanje. Zo’n 200.000 Joden ontvluchten in totaal het Iberisch schiereiland. In hun nieuwe landen spelen zij vaak een belangrijke rol in het culturele leven, vanwege de kennis en contacten die ze meenemen.